Korona Europy – od Mont Blanc po wzgórze Watykanu
Niedawno powstał rzetelnie przygotowany przez podróżnika Łukasza Supergana przewodnik poświęcony Koronie Europy. Znajdziecie w nim wszelkie niezbędne informacje, aby zaplanować i przygotować się do wyprawy na każdy ze szczytów.
Poniżej fragment książki dotyczący Triglavu – najwyższego szczytu Słowenii.
TRIGLAV (2864 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Słowenii
Historyczne początki i znaczenie
Triglav, najwyższy szczyt Słowenii (2864 m n.p.m.), od stuleci przyciągał uwagę geografów, podróżników i alpinistów. Pierwsze pomiary wysokości przeprowadził 23 września 1808 r. Valentin Stanič. Pierwszą odnotowaną próbę wejścia podjął w 1777 roku przyrodnik Belsazar Hacquet, który dotarł jednak jedynie na Mali Triglav. Pierwsze wejście na główny wierzchołek nastąpiło 25 sierpnia 1778 roku, a dokonali go Lovrenc Willomitzer, Štefan Rožič oraz Luka Korošec i Matevž Kos.
Przez kolejne dekady Triglav stawał się coraz popularniejszym celem.
W 1890 roku myśliwy z doliny Trenta, Berginc, jako pierwszy pokonał fragment słynnej północnej ściany – dzisiaj znanej jako Slovenska smer (via ferrata III). Niemieccy wspinacze Felix König, Hans Reinl i Karl Domenigg otworzyli w 1906 roku tzw. Niemiecką Drogę (III–VI+), po raz pierwszy wspinając się środkową częścią tego imponującego urwiska.
Przełomem w dziejach alpinizmu było pierwsze zimowe wejście – dokonane 26 grudnia 1899 roku przez Juliusza Kugy’ego i towarzyszy.
W czasach II wojny światowej sylwetka Triglava stała się symbolem słoweńskiego oporu. Partyzanci nosili charakterystyczne czapki z motywem góry, co podkreślało jej narodową wagę w walce o wolność.
Położenie i otoczenie
Triglav, wznoszący się na 2864 m n.p.m., jest niekwestionowanym królem Alp Julijskich i symbolem narodowym Słowenii. Jego charakterystyczna sylwetka, którą można zobaczyć na słoweńskiej fladze, wydaje się złożona z trzech wierzchołków – ten główny sąsiaduje ze szczytami Mali Triglav i Rjavec. W rzeczywistości Rjavec jest osobnym masywem. Nazwa gór pochodzi od imienia słowiańskiego boga Trojana, władcy wody, ziemi i podziemi, tożsamego z zachodniosłowiańskim Trzygłowem.
Masyw położony jest kilkanaście kilometrów od punktu, gdzie stykają się granice Słowenii, Włoch i Austrii. Triglav sterczy ostro nad otaczającymi dolinami: od strony północnej jego potężna Stena – skalne urwisko o szerokości 3 km – urywa się przepaścią 1200 m w stronę doliny Vrata.
Na zachód i wschód strome zbocza opadają do dolin Zadnjica, Krma i Kot.
Tylko południowe stoki są mniej strome i schodzą łagodnie do Velskiej Doliny. Niegdyś u podnóża szczytu leżał niewielki lodowiec Zeleni Sneg – jedyny w Alpach Julijskich – obecnie niestety już tylko pole śnieżne.
Z Triglava roztacza się jeden z najrozleglejszych widoków w Europie: panorama sięga od Großglocknera w Wysokich Taurach na północnym zachodzie, poprzez pasma Alp Julijskich, aż po błękit Adriatyku. Otoczenie góry objęto ochroną w ramach Parku Narodowego Triglav – największego w kraju.
Trudności i zagrożenia
► Eksponowane odcinki via ferrata i skał (ryzyko upadku).
► Zmienna pogoda (burze popołudniowe i mgły).
► Resztki śniegu utrudniające trawers przy schroniskach nawet latem.
Czas trwania wyprawy
Szczyt da się zdobyć w jeden dzień, ale jest to opcja wielogodzinna i bardzo mecząca. Optymalny czas to 2 dni, z noclegiem w schronisku Triglavski dom na Kredarici.
Z przewodnikiem czy samodzielnie?
Przy dobrych warunkach trasę można pokonać samodzielnie, wcześniej sprawdzając stan via ferraty. W zimie lub przy niepewnej pogodzie rekomendowany jest przewodnik.
Droga normalna
Wejście na Triglav drogą Čez Prag
Klasyczna droga Čez Prag zaczyna się przy parkingu w dolinie Vrata, do którego dojechać można samochodem z Mojstrany (ok. 10–12 km leśną drogą) lub dojść znakowanym szlakiem w ciągu 2,5–3 godzin. Stąd idziemy do schroniska Aljažev dom, a potem zaczynamy podejście przez las w górę doliny Vrata.
Przy rozwidleniu na Kozją drćinę (Tomašinská pot) i Prag należy trzymać się znaków kierujących na Prag/Luknja, przekroczyć potok i odbić w lewo, a następnie skręcić na południe pod samą północną ścianę Triglava. Tu zaczyna się podejście między skałami, a wyżej na drodze pojawiają się stare kotwy. Rozpoczyna się odcinek wymagający użycia rąk. Wyżej czeka krótki fragment via ferraty – konieczne będą lonża, uprząż i kask. Wspinamy się systemem kominów i zacięć, powyżej których dochodzimy do niewielkiego zagłębienia (Kotel, 2060 m n.p.m.).
Stąd droga kieruje się w górę do schroniska na Kredaricy (Triglavski dom, 2515 m n.p.m.), usytuowanego tuż przy zboczu.
Tuż poniżej budynku wchodzimy na grań, która prowadzi nas przez przedwierzchołek (szczyt Mali Triglav) do głównego wierzchołka. Ostatni fragment zabezpieczony jest stalową liną. Na szczycie stoi biały schron Aljažev stolp (1895). Zejście tą samą drogą.
Drogi alternatywne
Triglav oferuje kilka możliwości wejścia – od klasycznych, choć niełatwych szlaków po wymagające via ferraty i wspinaczki skalne. Oto najciekawsze opcje, opisane bardzo skrótowo:
Dolina Krma
Startujemy na parkingu we wsi Krma. Trasa zaczyna się w szerokiej dolinie i pnie się przez lasy i pastwiska, aż dociera do południowego płaskowyżu Triglava, gdzie można wybrać między schroniskiem Planika (2401 m n.p.m.) a Kredaricą (2515 m n.p.m.), by następnie wspiąć się na szczyt. To najłatwiejsza i najpopularniejsza „jednodniówka”. Na drodze brak większych trudności technicznych poza ostatnim odcinkiem via ferraty; czas: 6 godzin.
Dolina Vrata przez Tomašinkovą pot
Nieco dzikszą wersją drogi normalnej jest wariant z doliny Vrata przez Tomašinkovą pot, która zwęża się i spotyka z Pragową drogą na płaskowyżu, a następnie prowadzi do Kredaricy. Choć odległość jest nieco mniejsza, Tomašinkova wyróżnia się bardziej eksponowanymi fragmentami i większą liczbą stalowych zabezpieczeń. Trochę krótsza, ale bardziej wymagająca niż Čez Prag; czas: 6 godzin.
Dolina Vrata, wariant Čez Plemenice
Najtrudniejszy wariant z Doliny Vrata, przechodzi przez przełęcz Luknja i blisko monumentalnej „Steny”. Po drodze via ferrata o trudności K4 w skali niemieckiej (trudna); czas: 6,5 godziny.
Dolina Siedmiu Triglavskich Jezior
Najbardziej malownicza i – zdaniem wielu – najpiękniejsza droga wiodąca na Triglav prowadzi przez Dolinę Siedmiu Triglavskich Jezior. Zaczyna się w dolinie Bohinj, zwykle przy schronisku Savica (Koča pri Savici, 653 m n.p.m.), skąd podążamy w górę przez kaskadowy wodospad Savica. Po kilku godzinach podejścia docieramy do schroniska Koča pri Sedmerih Triglavskih Jezerih (1685 m n.p.m.), gdzie nocujemy. Następnego dnia o świcie kierujemy się dalej, mijając schronisko Zasavska koča na Prehodavcih, by w końcu wyjść na zachodnią grań Triglava i przez Triglavską Škrbinę dotrzeć do wierzchołka. Ta trasa wymaga co najmniej dwóch dni i dobrej kondycji, ale rekompensuje to spektakularnymi widokami Siedmiu Jezior. Na szczyt ok. 9 godzin.
Dolina Kot
Dolina Kot oferuje krótszy, ale stromy odcinek, prowadzący pod Triglav z zachodniej strony. Via ferrata do schroniska Stanič (2332 m n.p.m.), skąd dalej do Kredaricy i drogą klasyczną na szczyt; czas: 6 godzin.
Północna Ściana (Slovenska smer)
Droga dla alpinistów i zaawansowanych turystów z zacięciem wspinaczkowym. Północna ściana Triglava to rozległe, wysokie na 1 km urwisko, które przecinają liczne wielowyciągowe drogi wspinaczkowe. Najbardziej znana, Slovenska smer, z pomocą licencjonowanego przewodnika umożliwia pokonanie ściany nawet mniej doświadczonym wspinaczom, jednak pozostaje wyzwaniem technicznym, wymagającym pełnego wyposażenia i ostrożności. To wspinaczka skalna o trudnościach III i ubezpieczeniami via ferrata. Tylko dla doświadczonych.
Uwaga: Końcówki wszystkich szlaków prowadzą przez eksponowane, zabezpieczone via ferraty. Wybierając trasę, dostosuj ją do własnych umiejętności, kondycji i warunków pogodowych. Triglav nagradza wysiłek rozległymi widokami, lecz nie wybacza błędów – planuj uważnie i ruszaj w góry przygotowanym!
Informacje praktyczne
► Lokalizacja: Triglav (2864 m n.p.m.) wznosi się w Alpach Julijskich,
na terenie Parku Narodowego Triglav, w północno-zachodniej Słowenii, niespełna 10 km od włoskiej granicy.
► Punkt startowy: Główne wyjście zaczyna się przy schronisku Aljažev
dom (1015 m n.p.m.) w dolinie Vrata, do którego dojedziemy samochodem z Mojstrany. Alternatywnie – z doliny Krma, Kot czy z Bohinja (Stara Fužina).
► Mapy: Triglav/Mount Triglav, planinska karta 1:25 000, wyd. Kartografija; TAB065 Alpi Giulie Orientali/Julijske Alpe, Bohinj, Triglav
1:25 000, wyd. Tabacco; K 064 Julische Alpen 1:25 000, wyd. Kompass.
► Sprzęt: Turystyczny (standardowe wyposażenie trekkingowe buty, kijki, odzież warstwowa) oraz zestaw na via ferratę: lonża, uprząż i kask.
► Dostępność: Optymalny okres to czerwiec–wrzesień, gdy na drodze
nie ma śniegu. Zimą wejście jest możliwe, lecz wymaga zaawansowanego sprzętu i bardzo dużego doświadczenia.
► Poziom trudności: Dość trudny; droga wymaga długiego podejścia
i ostrożności na eksponowanych odcinkach. Trudność porównywalna z wybitnymi szlakami tatrzańskimi.
► Przewyższenie: Aljažev dom (1015 m n.p.m.) → szczyt – 1850 m.
► Czas: Aljažev dom (1015 m n.p.m.) → szczyt – 5–7 godz., zejście – ok. 4 godz. Jednodniowa „wyrypa” oznacza 9 godz. Podejścia i 4–5 godz. zejścia i jest to opcja tylko dla zaawansowanych i silnych.
Najbardziej polecam wariant 2-dniowy z noclegiem na Kredaricy.
► Noclegi: Wokół szczytu dostępne schroniska:
– Aljažev dom (1015 m n.p.m.)
– Triglavski dom na Kredarici (2515 m n.p.m.) – największe,
300 miejsc
– Dom Valentina Staniča (2332 m n.p.m.)
– Dom Planika (2401 m n.p.m.)
– Zasavska koča (2071 m n.p.m.)
– Koča pri Sedmerih Triglavskih jezerih (1685 m n.p.m.) i inne.
► Dojazd i logistyka: Z Ljubljany jedziemy drogą do Bled i dalej przez Jesenice do Mojstrany, potem drogą leśną 10 km w dolinę Vrata do Aljaževego domu. Dostępny też autobus lub pociąg do Bohinja.
Tekst pochodzi z przewodnika: Korona Europy. Przewodnik po najwyższych szczytach Starego Kontynentu – Łukasz Supergan
Przewodnik znajdziesz tutaj:
Powiązane artykuły
Dolina Pięciu Stawów Polskich i oszałamiające panoramy ze Szpiglasowego Wierchu
Jak Polacy spędzają ferie zimowe? Trendy, wybory i popularne kierunki
